منبع شناسی کلام امامیه (5-2)
منبع شناسی کلام امامیه
1. قرآن
2. سنت نبوی و ائمه ع
3. عقل
قرآن کریم
ویژگی های کلامی و موضوعات
نور، تبیان، مبین، کتاب، هر موضوعی که برای رسیدن به سعادت باشد بیان کرده است. اوایل المقالات ص 12، الافصاح ص 3، ذخیره ص 44، 144، 509،
منبع مهم، عمده و الهام
ایزوتسو: خدا و انسان و رابطه این دو با هم
اسم الله علم و خاص برای الله در میان مسلمانان قابل ترجمه نیست مستجمع جمیع صفات
ملا صدرا: بیش از 120 اسم برای خدا در قران آمده است که شرح الله است.
خداشناسی در قرآن
امکان، ضرورت، اثبات توحید، قلمرو،
ایمان به خدا، منشأ سعادت، ارزشگذاری اعمال انسان، اختیاری، ایمان و معرفت با هم هستند، ایمان با عمل لازم و ملزوم اند، درجات و مراتب ایمان، کاهش و افزایش ایمان،
معاد. اصل مرگ، برزخ مرحله بین دنیا و آخرت، جاودانگی، دلایل معاد، مواقف حشر، منازل، مراحل، میزان، صراط، رسیدگی به اعمال، بهشت و جهنم،
امامت. ابعاد، سوره مائده، فما بلغت رسالته، الیوم اکملت لکم، اصل، ویژگی، جایگاه، مهدویت و موعود، 56 قصص، 55 نور، انبیا 5،
شیوه بحث های کلامی. صحبت با دیگران. ادع الی سبیل ربک ... حکمت، موعظه حسنه و جدل احسن. علامه طباطبایی روش های سه گانه حکیمانه، خیرخواهانه و ناصحانه و جدلی. امام رضا ع یکی از عیب های حضرت عیسی این بود که اصلا عبادت نمی کرد. گفتند اتفاقا خیلی عبادت می کرد. پس خدا نیست.
دریافت حق بر اساس حکمت و اندیشه،
برهان و خطابه و جدل
حکمت در همه حال نیکو است خطابه نیکو و غیر نیکو دارد و جدل احسن و حسن و سیئ داریم.
اهل کتاب: فقط ما وارد بهشت می شویم. برهان بیارید. دلیل ندارید شرط ورود به بهشت ایمان و عمل صالح و نیکوکاری است که محدود به شما نیست. بقره 111 و 112 اگر خیلی مشتاق خدا و طالب بهشت هستید اماده و طالب مرگ و وصال و لقاء الله و نعمت های جاودانی باشید. هرگز چنین نخواهند کرد. بقره 94-95
تبعیض در ایمان. انکار رسالت پیامبران انکار ربوبیت خدا و کفر است و مستلزم خدا و رسولان است و مستقل دانستن انهاست که این هم کفر است.
مناظرات رسول خدا با دیگران الهام بخش مباحث و روش کلامی است. یسئلونک عن الروح
ویژگی های قرآن
تحریف نشده و معصوم است
وحی ادراک حضوری و خطاناپذیر است
حق و حقیقت است
حجت است
واقع نمایی زبان قرآن. سمبلیک و رمان و تخیلات نیست. استدلال برای اثبات آموزه هایش. ایمان به قیامت شواهد می آرد. ان کنتم فی ریب من البعث ... لیس لوقعتها کاذبة، واژه حق بیش از 200 بار به کار رفته است. صادق ترین گوینده،
هدایتگر مردم هدی
لا ریب فیه
حضرت علی ع: علیکم بالقرآن فانه حبل المتین و ...
شهید مطهری رمزی بودن قرآن را تخطئه می کند در باره انسان حقیقی و نیازهای آن بحث می کند و اخلاقیات و اجتماعیات
مراتب معارف قران: طبقه بندی، درجات متعدد، بطون، ظاهر و باطن، بعضی به ظواهر قران چسپیدند در شیعه اخباری گری مستند می دانند به روایات به عقول ارزشی قایل نیستند و در سنی اهل حدیث ظاهرگرای خشک مقدس
شیخ مفید و سید مرتضی واکنش شدیدی به نگاه اخباری گری نشان می دهند. درک متعارف از قرآن وجود دارد البته متشابه و باطن هم دارد و ظاهر آن حجت است. کسانی که زبان عربی بلدند باید ظاهر قران را بفهمند و جایی که با اصول دین اسلام سازگاری نیست تأویل شود. خاطب عام و خاص وجود دارد. حقیقت عرش و کرسی و جزئیات آخرت
ما فی القرآن آیة الا و لها ظهر و بطن و ...
خدا، ملک الموت و ملائکه یتوفی الانفس
هماهنگی دورنی آیات قرآن
علامه: در عین جدا به هم وابسته اند بنابر این باید جامع دید. تفسیر آیات.
توجه به عقل در فهم آیات در آیات قرآن. و لا یعقلها الا العالمون. و ما یذکر الا اولوا الالباب
همراهی قرآن با عترت. حدیث ثقلین رابطه عمیق.
باطنی گری مثل اسماعیلیه
منبع و منشأ مهمترین موضوعات کلامی اسلامی قران کریم است.