بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین

یا من اسمه دواء و ذکره شفاء

السلام علیکم و رحمت الله و برکاته

با درس کلام امامیه در خدمت شما هستیم. در جلسه اول مسایل کلی و مقدماتی علم کلام بیان شد و در این جلسه می خواهیم بدانیم که کلام امامیه چیست؟

 آیا کلام امامیه کلام خاص است یا صرفا یک اسم و در اصل همان کلام اسلامی است با بحث امامت به صورت خاص؟

در این زمینه سه احتمال وجود دارد:

  1. کلامی برخواسته از آموزه های قرآن و سنت و سیره رسول خدا ص و دوازده امام ع است و تلاش بشری در آن دخیل نبوده است و هر آنچه ما به عنوان پیروان اهل بیت ع نیاز داشته ایم در قرآن و سنت و سیره رسول خدا ص و ائمه ع وجود دارد و مجموع آنها کلام امامیه را شکل داداه است. اهل بیت آموزه های قرآن و سنت را تنظیم، تبویب و تفسیر کرده و از آن دفاع نموده و در اختیار پیروانشان قرار داده اند. پس کلام امامیه قرآن، سنت و اهل بیت ع است.
  2. از آغاز شکلگیری و مراحل تکامل تحت تأثیر فرهنگ بیرونی بوده است یعنی بیرون از حوزه تشیع و حتی اسلام موضوعاتی وارد شده و شیعیان در اثر آشنایی و ارتباط با مسیحیان و یهودیان و تعامل با فلسفه یونانی و فرهنگ های دیگر مجموعه آن را گردآوری، تنظیم و تبویب و ادعا کرده اند که این کلام ما هست و شخصیت های هوشمندی مثل خواجه نصیرالدین طوسی آن را به اوج خود رسانده اند و از خود چیزی ندارند. این نظر ناصواب و مغرضانه و جاهلانه مستشرقان و برخی از مکاتب غیر شیعی است. 
  3. کلام امامیه کلامی است که اصول خودرا در زمینه های اندیشه، باور، قلمرو، روش و منابع از قرآن، سنت و سیره رسول خدا ص و اهل بیت اطهارش ع گرفته است و سپس با مرور زمان اندیشمندان شیعی با تلاش خود در اثر تعامل با ادیان، فرق و فرهنگ های دیگر آن را تنظیم و دسته بندی کرده اند و از آنها مخصوصا از جریان های فلسفی تأثیر پذیرفته اند.

 به نظر می رسد احتمال سوم جامع باشد چون کلام امامیه صرفا قرآن، سنت و سیره رسول خدا و اهل بیت نیست و دخالت بشری در آن رخ داده است و صرفا از بیرون هم وارد نشده است بلکه در اثر تعامل با فرهنگ های دیگر برای تکامل خود استفاده کرده است.  

تا جلسه بعد خدا حافظ